Tôi cảm nhận hương vị làng quê.Cánh đồng lúa vàng ruộm như thảm nắng hong khô sau trận mưa xuân nhè nhẹ.Bà con nông dân lom khom gặt lúa. Lác đác khoảnh ruộng trống còn trơ gốc rạ, người ta chất rơm khô, châm lửa, khói bốc mùi ngan ngác của đồng quê. Lâu lắm
không về quê nhưng tôi thấy rất quen khi cảm nhận hương xoài đang rộ
lên khắp xóm. Bởi nó quanh quẩn bên tôi trên suốt chặng đường làng. Tôi nhớ
ông dắt tôi thăm vườn xoài xum xuê trĩu quả đúng lúc những cành tươi cứng cáp không chỉ có màu xanh của lá mà có màu vàng của những chùm trái đang dần chín. Tất cả không thay đổi tí nào.
Cây xoài ba chạc gác đầu cổng tôi ngồi vắt vẻo bị kiến đốt đau ghê! Cái võng kẽo kè cót két ông ngồi kể chuyện
cho tôi nằm ì một chỗ, cái xẻng xúc đất, cái thùng tưới nước cũng nằm trong một xó im lìm. Nếu khác có lẽ vì vắng ông.
Tôi nhớ khi lẫm chẫm theo ông ra vườn. Ông bảo nhắm nghiền hai mắt, tôi tưởng mình đi giữa vườn cổ tích, cậu chim sâu chìa vôi tíu tít đón tôi. Cành lá đẫm sương, vươn ra đón nắng ôm cả bầu trời. Chiếc lá nhẹ nhàng chao nghiêng, chạm vào mặt nước làm chiếc ao rùng mình tỉnh giấc, vẻ hơi cáu kỉnh. Chú rô trốn tìm, nấp sau đám rau muống nở hoa tim tím, rung rinh chiếc vây, to tròn đôi mắt sợ bạn phát hiện. Chiếc lá làm duyên, cuốn mình che giấu bí mật. Đàn kiến tí hon hành quân rầm rập. lâu lâu giơ đôi càng to kền dọa tôi. Tôi ngịch ranh chọc tổ kiến hèn gì chú kiến ghét tôi là phải.
Thích lắm! Vườn ông trồng xoài cát, vàng đượm rất ngọt. Ông dùng gậy mốc xoài bằng tre hái, còn tôi:” Ông ơi! hái cho con trái này,trái này nữa ông ơi”. Xoài hái xong còn rỉ mủ mà tôi đòi ôm kè kè làm ông tôi cười ngất. Bưng thúng xoài vào nhà, mẹ gọt vỏ xong là tôi cắn từng miếng.Nước xoài thơm ngọt lịm chảy lấm lem miệng xuống áo.
Ăn một trái vẫn chưa đã thèm. Trước hki ăn tôi đem lên mời ông. Ông nói:”Chua lắm cháu ơi”. Ông há miệng và bảo vì ăn xoài chua mà răng ông rụng gần hết,Không biết sao ông nói thế nhưng xoài ngọt lắm mà
Lúc nhỏ, khi ông ngồi nhăm nhi li trà nóng, tôi nhổ tóc bạc cho ông, Tóc ông râu ông bạc trắng như ông tiên trong cổ tích. Ông nói:”Tóc ông càng nhổ càng nhiều sẽ mệt lắm đó”- “Con nhổ hết mà, để ông khỏi thành ông cố”.
Ông xoa đầu tôi mỉm cười. Râu ông khẽ rung rinh các nếp nhăn xếp chồng lên nhau trên gò má.Tôi đòi ông kể chuyện đặt câu hỏi trẻ con:” Ông không ăn mà ông trồng xoài, ông yêu xoài phải không ông?” Ông bảo để cháu ông khỏi bị đánh đòn vì hái trộm xoài như ông ngày xưa.Tôi cười híp mắt, thật ra
cha tôi kể ngày xưa nhà nghèo, ông chắt chiu tiền bán xoài nuôi anh em cha ăn học.Nghe thế thương ông lắm.
Chiều, ông chống gậy ra chăm sóc ngắm nhìn vườn cây, Ông rờ tay vào thân mốc trắng của xoài, mắt ngước nhìn tán lá xanh, im lặng rất lâu. Tôi vô tư hỏi:
- Trên đó có gì mà ông dòm kỹ thế ạ?
-Rồi ngày nào đó con sẽ hiểu.
Ngày ông mất, tôi khóc sưng cả mắt. Ông để vườn cây dặn cha tôi chăm sóc chu đáo. Lớn lên tôi hiểu, ông trồng vườn cây dành cho con cháu của ông. Ông bán xoài nuôi cha tôi lớn lên, cho tôi vị ngọt tình cảm thấm đượm tình yêu vô bờ bến của ông. Tôi đứng sờ tay vào thân cây,nhìn lên tán lá và nhắm mắt, tôi cảm nhận ra tình yêu thiên nhiên vô bờ bến của ông. vị xoài đậm đà tình cảm thiêng liêng ấm áp gia đình và cuộc đời đầy hi sinh của ông cho con cháu.
Ông ơi, con trân trọng nâng niu tình yêu của ông bà cha mẹ thầy cô và tất cả mọi người, trân trọng vườn xoài tươi tốt quanh năm bồi đắp bởi tâm hồn thanh cao của ông.
Các đánh giá khác về Huong xoai